Trà đạo Nhật Bản từ lâu đã được coi là một nghệ thuật một nét văn hóa vô cùng đặc sắc, tinh tế và nổi tiếng của người Nhật Bản. Bên cạnh nghệ thuật cung cách pha trà thì không gian thưởng thức trà đạo cũng chính là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng tới hiệu quả của việc thưởng thức trà. Không gian trà đạo là một biểu tượng của sự thanh lọc, là một không gian vô cùng tinh tế. Một người khi bước ra khỏi phòng thưởng trà sẽ có được một tâm hồn thư thái, một tâm trí bình tĩnh hơn hẳn lúc bước vào. Trong bài viết này Tây Âu Landscape sẽ cung cấp cho bạn các thông tin quan trọng và các điểm độc đáo của không gian trà đạo.
Sơ lược về lịch sử trà đạo Nhật Bản
Trà thất được phát triển dựa trên phong cách Sukiya, được sáng tạo bởi bậc thầy trà đạo nổi tiếng đó là – trà sư Sen no Rikyu. Ấn tượng quá sâu sắc với sự chiêm nghiệm của những nghi lễ trà đạo từ các nhà sư Thiền, ông đã tìm cách tái tạo lại bầu không khí đó tại các buổi tiệc trà của bản thân mình. Theo văn hóa truyền thống của người Nhật, chashitsu là một loại không gian kiến trúc được thiết kế riêng, dành cho các buổi gặp gỡ.
Ngày trước, thông thường thì trà đạo sẽ được thưởng thức tại các phòng có phong cách Shoin là một loại kiến trúc được dành riêng cho Samurai và những bậc đế vương. Qua dòng chảy thời gian lịch sử và chiến tranh hàng thời kỳ, đã có rất nhiều các thiền sư, samurai hay các thương gia muốn bắt đầu tìm hiểu trà đạo với tâm thế là để tìm kiếm sự thanh thản và bình yên cho tâm hồn.
Trà thất là gì?
Trà thất chính là một căn phòng được xây dựng với mục đích dành không gian riêng để thưởng trà. Tại căn phòng này, hầu hết ta sẽ cảm nhận được sự lặng lẽ, tĩnh mịch, yên bình và trầm mặc, tuỳ thuộc vào khung cảnh xung quanh sẽ hướng tâm trạng bạn tới những hướng khác nhau như yên tĩnh trong tâm hồn hay một chút cô đơn trầm lặng,… Thông thường căn phòng sẽ được thiết kế một cách đơn giản, hoà mình vào trong một khoảng sân vườn có cảnh quan thiên nhiên thanh bình, yên ả, có cây cối và bài trí hạn chế cầu kỳ để tạo nên được sự tĩnh lặng phù hợp. Thêm vào đó, không gian bên trong “trà thất” cũng như vậy, hoàn toàn trầm mặc với thảm rơm, với bàn gỗ và cửa lùa bằng gỗ hoặc tre, kèm theo tranh thư pháp, những chiếc mành tre và bộ ấm trà.
Thế nào là Trà viên?
Trà viên chính là khu vườn bao quanh trà thất. Ngoài cạnh cây cảnh ra thì trong trà viê còn có thêm các loại đồ vật như Tsukubai – là một loại chậu nước làm từ đá, hay Tourou – một chiếc đèn chiếu sáng đường đi vào mỗi tối tại phòng trà và đến Tobiishi – là những tảng đá to, được xếp vào tại lối đi trong trà viên…
Thông thường, trước khi bước vào trà thất để tiến hành nghi lễ trà đạo thì những vị khách sẽ thanh tẩy bản thân mình trước, bằng cách lấy nước ở trong chậu đá Tsukubai dùng để rửa tay, rửa miệng.
4 yếu tố quan trọng trong trà đạo của Nhật Bản
HÒA: là sự hài hòa, hòa hợp giữa con người với thiên nhiên, hòa hợp giữa nghệ nhân pha trà với bộ tách trà.
KÍNH: là sự kính trọng giữa con người với con người. Biết ơn cuộc sống, biết tôn kính với mọi người xung quanh, không phân biệt cấp bậc, tầng lớp, sang hèn.
THANH: là tâm hồn nghệ nhân pha trà trở nên thanh tịnh ở một mức độ. Còn có nghĩa là thanh thản, vô lo. Biết làm chủ cảm xúc, bất vụ lợi thì tâm hồn bạn sẽ được thanh tịnh.
TỊCH: nghĩa là sự cô tịch. Chúng không mang nghĩa buồn tủi mà mang hàm ý về sự vắng vẻ, tĩnh lặng, thanh bình và sự yên tĩnh.
Những đặc trưng của trà đạo Nhật Bản
Tokonoma: là một kiểu kiến trúc truyền thống. Chúng được trang trí khá đơn giản và mộc mạc. Kết hợp giữa tranh thư pháp hay bonsai và các vật trang trí như kiếm Nhật, hộp gỗ hương trầm. Vì vậy Tokonoma được coi là linh hồn của ngôi nhà, nó thể hiện sự khiêm nhường và sự tinh tế của con người Nhật Bản.
Chabana: nghĩa là “trà hoa”, là một loại nghệ thuật cắm hoa. Chúng tuy khá đơn giản nhưng lại rất thanh lịch trong không gian trà đạo của người Nhật. Những nhành hoa với màu sắc nhẹ nhàng, thanh thoát được cắm vào bình sứ một cách đơn giản nhưng mang trong đó hàm ý sâu xa, nói về tình cảm chân thành của người chủ nhà đối đãi với vị khách đến thưởng trà.
Kakejiku: là loại tranh đặc trưng thường thấy ở một góc trà thất. Đôi khi đó có thể là bức tranh thư pháp biểu thị về một câu nói có ý nghĩa, một chân lý hay một lời nhắc nhở và cũng có thể là những bức tranh giang sơn có chim chóc có muông thú.
Cung cách pha trà: Trước khi pha trà thì bộ dụng cụ pha trà phải được tráng qua một lần nước sôi để làm sạch và ấm nóng. Tiếp đó, hãy lau khô bằng chiếc khăn sạch. Trong khi pha trà bạn còn cần phải chú ý kỹ về lượng nước pha, chú ý về loại trà và cách pha trà. Ngoài ra, nước dùng để pha không được đun sôi mà phải giữ ở nhiệt độ từ 80-90oC khi rót vào trong ấm trà.
Thưởng trà: Hầu hết, khi thưởng trà người ta sẽ không mang theo các loại phụ kiện như trang sức, không dùng nước hoa và không ăn mặc cầu kỳ, cùng không được dung tục. Hầu hết, cả nam và nữ đều đi tất trắng và mặc Kimono trong khi thưởng trà. Trong khi dùng trà, bạn hãy dùng tay trái để nâng đáy chén trà nhẹ nhàng, trân trọng và phải thật tập trung vào chén trà đó, tránh việc đưa mắt nhìn xung quanh. Sau khi uống xong, cho dù đã dùng hết hay còn nước trà bên trong thì người thưởng trà đều phải lấy ngón tay cái và cả ngón tay trỏ để lau vào mép của chén trà.
Truyền thống văn hóa thưởng trà của người Việt Nam
Xong, không chỉ Nhật Bản mà Người Việt Nam cũng không thua kém. Người Việt có văn hóa uống trà trải dài suốt các triều đại lịch sử. Ngày xưa, việc uống trà thể hiện nên một đời sống thanh cao và quý tộc, thể hiện rõ cốt cách của những người quyền quý hay uống trà còn thể hiện sự nhã nhặn của con người tài cao, thì ngày nay uống trà là một việc phổ biến ai cũng có thể làm. Tại Việt Nam, việc uống trà không đòi hỏi, cầu kỳ nhiều chuẩn mực như là người Nhật, người Việt Nam sẽ uống trà một cách tự nhiên và phóng khoáng, quan tâm và chú trọng đến cách pha, cách dùng sao cho việc thưởng trà có thể trở nên thơm ngon và thi vị.
Người Việt Nam thường dùng trà để giúp tịnh tâm, làm tâm hồn an yên, để tâm tình tĩnh lặng, dùng trà cùng những người bạn ngâm thơ, trò chuyện. Ở đây, không có gì là quá cao siêu, người Việt uống trà để làm tri kỷ, uống trà để cuộc sống thêm thi vị và thêm phần ý nghĩa.
Nói đến cách pha trà trong Hoàng Cung thời xưa, thì khi đó sẽ rất công phu, phải pha bằng hạt sương được hứng trên búp sen,… Còn về dân gian thì sẽ lại vô cùng bình dị đó là pha bằng nước mưa, làm trong lành và tăng vị ngọt cho nước trà. Những nét truyền thống ấy vẫn được giữ đến tận ngày nay, chúng vẫn tồn tại và có nét độc đáo riêng biệt.
Thông qua bài viết này chúng tôi mong rằng có thể giúp bạn hiểu hơn về Trà thất. Trà thất có thể mang theo những đường nét kiến trúc của Nhật Bản, Trung Hoa, nhưng bạn cũng có thể sáng tạo tùy theo sở thích của bạn để phù hợp với mục đích sử dụng. Nếu còn bất cứ thắc mắc gì thì hãy liên hệ ngay cho Tây Âu Landscape để được tư vấn ngay nhé!
